Có được đổi tên khi tên khai sinh xấu

Cái tên từ bao đời nay không chỉ được dùng để phân biệt giới tính mà còn thể hiện sự gửi gắm hy vọng của đấng sinh thành vào con cái của mình. Không ai được chọn tên khai sinh cho chính bản thân mình, do vậy cái tên gắn liền với một người suốt đời liệu có hay hay không phụ thuộc hoàn toàn vào ý chí của bậc làm cha làm mẹ khi đi đăng ký giấy khai sinh cho con.

Nhiều người Việt Nam đã phải mang theo những cái tên không chỉ độc, lạ, khó nhớ mà còn mang nhiều hàm nghĩa tục tĩu, không mấy hay ho vì những lý do sau:

  • Quan niệm tên càng xấu càng dễ nuôi, không bị ma quỷ bắt (như Xớt, Chó, Pháo, Bổng, Quỷnh, Nở,…)
  • Đặt tên con theo tên thần tượng (như Rô Nan Đô, Phi ĐenCacstrô, Han Chê Un, Ly Han Sê….)
  • Tên càng dài càng ý nghĩa (như Lê Hiếu Nghĩa Đệ Nhất Thương Tâm Nhàn, Đào Thị Long Lanh Kim Ánh Dương, Công Tằng Tôn Nữ Long Lanh Như Hạt Sương Sa…)
  • Do sai sót của nhân viên hộ tịch và cha mẹ khi đăng ký giấy khai sinh cho con (Kim Ngâng, Thụt Anh, Thiêng Hà…)

Những người mang những cái tên như trên có thể rơi vào những tình huống hy hữu “dở khóc dở cười”, bị trêu chọc, thậm chí bị hiểu lầm về vấn đề tên gọi trong đời sống sinh hoạt hằng ngày, trong học tập và trong công việc. Do vậy, không ít người dân đã có mong muốn được thay đổi tên để có một cái tên như ý mình, hay hơn, ngắn gọn và dễ gọi hơn. Tuy nhiên, với lý do không hài lòng với tên gọi hiện tại, liệu người dân có thể làm thủ tục yêu cầu cơ quan hộ tịch thay đổi tên hay không?

Căn cứ theo quy định của pháp luật Việt Nam, cụ thể tại khoản 1 Điều 28 Bộ luật dân sự 2015 thì công dân có quyền thay đổi tên trong một số trường hợp cụ thể. Trong đó, cá nhân không được quyền yêu cầu cơ quan nhà nước đổi tên cho mình chỉ vì lý do tên xấu hoặc không thích danh xưng mà ông bà cha mẹ đặt cho. Tuy nhiên, họ vẫn có thể được đổi tên nếu có thể chứng minh được rằng:

  • Việc sử dụng tên đó gây nhầm lẫn hoặc;
  • Việc sử dụng tên đó ảnh hưởng đến tình cảm gia đình hoặc;
  • Việc sử dụng tên đó ảnh hưởng đến danh dự, quyền, lợi ích hợp pháp của người mang tên này.

Vấn đề này được pháp luật quy định chặt chẽ và thủ tục tại cơ quan hộ tịch cũng khá phức tạp nhằm tránh trường hợp kẻ xấu lợi dụng việc nhà nước cho phép đổi tên họ để trốn tránh trách nhiệm, nghĩa vụ, cơ quan chức năng sẽ bỏ lọt tội phạm…

Do vậy, người có yêu cầu phải đưa ra được đầy đủ căn cứ để chứng minh rằng tên khai sinh của mình thực sự gây ảnh hưởng, tác động tiêu cực đến sinh hoạt, công việc và các mối quan hệ của họ với những người xung quanh. Ví dụ: tên trùng với tên của ông bà tổ tiên, họ hàng; tên trong giấy khai sinh viết sai chính tả, do sơ xuất của nhân viên hộ tịch; tên có ý nghĩa không tốt khiến người có tên bị trêu chọc, hiểu nhầm…

Vậy nếu đủ điều kiện và có mong muốn được thay đổi tên khai sinh, người dân cần nộp hồ sơ ở đâu và phải chuẩn bị những gì?

 

Hồ sơ –         Tờ khai (theo mẫu);

–         Bản chính giấy khai sinh;

–         Giấy tờ chứng minh rằng tên khai sinh hiện tại khó đọc/ dễ gây nhầm lẫn/ ảnh hưởng đến người có yêu cầu đổi tên và tình cảm gia đình họ (nếu có).

Nộp tại UBND cấp xã nơi cấp giấy khai sinh trước đây hoặc UBND cấp xã nơi cư trú của người yêu cầu.
Thời hạn giải quyết Từ 03-06 ngày làm việc
Cơ sở pháp lý –         Điều 28 Bộ luật dân sự 2015;

–         Điều 27, 28 Luật Hộ tịch 2014.