PHÂN BIỆT KHAI NHẬN DI SẢN VÀ THỎA THUẬN PHÂN CHIA DI SẢN THỪA KẾ

Để được hưởng di sản thừa kế theo di chúc hay hưởng di sản thừa kế theo quy định của pháp luật thì cần phải thực hiện các thủ tục để nhận di sản thừa kế. Chúng ta thường nghe đến thủ tục khai nhận di sản thừa kế và thỏa thuận phân chia di sản thừa kế sau khi có thông báo về việc mở thừa kế. Đây là các thủ tục nhằm xác định quyền sở hữu di sản do người chết để lại. Nhưng đôi khi những người thừa kế không biết được trong trường hợp của mình thì nên làm thủ tục nào để đúng với quy định của pháp luật.

Để phân biệt giữa khai nhận di sản thừa kế và thỏa thuận phân chia di sản thừa kế, ngoài những điểm khác nhau, hai loại thủ tục tồn tại những điểm giống nhau làm cho những người thừa kế dễ bị nhầm lẫn và gây hoang mang. Bởi vì đều là thủ tục hưởng di sản thừa kế nên đều phải tuân theo các quy định về thừa kế nêu tại Bộ luật Dân sự năm 2015 như: Thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết, địa điểm mở thừa kế là nơi cư trú cuối cùng của người để lại di sản, nếu không xác định được thì là nơi có toàn bộ di sản hoặc nơi có phần lớn di sản (Điều 611); người thừa kế là cá nhân phải còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc đã được sinh ra và còn sống sau khi mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người này chết, trường hợp người thừa kế theo di chúc không phải là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế (Điều 613). Sau thời điểm mở thừa kế, đây là những quy định đảm bảo cho thủ tục tiếp theo là thủ tục khai nhận di sản hoặc thỏa thuận phân chia di sản theo pháp luật đủ điều kiện thực hiện.

Khi có yêu cầu công chứng văn bản khai nhận di sản thừa kế hoặc văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế, người thực hiện thủ tục cần tuân theo quy định của Luật Công chứng 2014, cụ thể theo khoản 2, 3 Điều 57 và khoản 2 Điều 58 quy định:

  • Trường hợp di sản là quyền sử dụng đất hoặc tài sản pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu thì trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản đó.
  • Trong trường hợp thừa kế theo pháp luật, thì trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di sản theo quy định của pháp luật về thừa kế;
  • Công chứng viên sẽ xác minh, kiểm tra các thông tin liên quan đến hai loại văn bản này như người để lại di sản là người có quyền đối với di sản, người yêu cầu công chứng là người được hưởng di sản,
  • Các văn bản này phải được niêm yết việc thụ lý công chứng trước khi thực hiện việc công chứng

Về hình thức thì hai loại thủ tục này khá giống nhau, tuy nhiên về bản chất thì đối lập nhau. Dựa vào các tiêu chí dưới đây, khai nhận di sản thừa kế và thỏa thuận phân chia di sản thừa kế có những điểm khác nhau cơ bản sau:

TIÊU CHÍ KHAI NHẬN DI SẢN THỎA THUẬN PHÂN CHIA DI SẢN
Người có quyền yêu cầu công chứng văn bản –        Người duy nhất được hưởng di sản theo pháp luật

–        Những người cùng được hưởng di sản theo pháp luật nhưng thỏa thuận không phân chia di sản.

(Điều 58 Luật Công chứng 2014)

–        Những người thừa kế theo pháp luật;

–        Những người thừa kế theo di chúc mà trong di chúc không xác định rõ phần di sản của từng người.

(Điều 57 Luật Công chứng 2014)

Loại thừa kế –        Thừa kế theo pháp luật. –        Thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật.
Ý chí của người thừa kế –        Không phân chia di sản đó. –        Thỏa thuận phân chia từng phần di sản mà mỗi người thừa kế được hưởng (người được hưởng di sản có thể tặng cho toàn bộ hoặc một phần di sản mà mình được hưởng cho người thừa kế khác);

–        Phân chia di sản theo di chúc hợp pháp khác

Kết quả –        Chuyển quyền sở hữu di sản sang cho một người thừa kế (nếu chỉ có duy nhất một người thừa kế);

–        Những người thừa kế là đồng sở hữu đối với toàn bộ tài sản của người để lại di sản.

–        Xác định cụ thể phần di sản mỗi người thừa kế được hưởng theo pháp luật hoặc theo di chúc.

PHÁP LUẬT TOÀN DÂN _ TỔNG ĐÀI TƯ VẤN LUẬT MIỄN PHÍ
Hotline/zalo: 0909 36 47 49
Địa chỉ trụ sở chính: 47-49 Lam Sơn, P.2, Q. Tân Bình, TP. Hồ Chí Minh.
Văn phòng đại diện: 9D6 đường DN3, KDC An Sương, P. Tân Hưng Thuận, Quận 12, TP. Hồ Chí Minh.
Website:
phapluattoandan.com
Mail: info@phapluattoandan.com